01/06/2026
GIAI THOẠI VƯƠNG LINH QUAN BÁI SƯ TÁT TỔ
Trong đoạn “Đại náo thiên cung” của Tây Du Ký, nói đến vị thần tướng có thể đánh ngang tay với Tôn Đại Thánh, rất nhiều người nghĩ đến ngay Nhị Lang Thần Dưỡng Tĩnh. Thực ra còn có một người nữa, đó chính là tá sử của Hựu Thánh Chân Quân – Vương Linh Quan. Trong hồi thứ XII của Tây Du Ký, khi Tôn Ngộ Không vừa nhảy ra khỏi Lò Bát Quái và đại loạn thiên cung, hai người họ đã từng giao thủ ở trước Linh Tiêu Bảo Điện, đánh nhau mà không phân thắng bại.
Trong Đạo giáo có tới 500 vị Linh Quan, mà Vương Linh Quan chính là vị đứng đầu trong số đó. Ngài theo học với một trong “Tứ Đại Thiên Sư” là Tát Thủ Kiên – Tát Thiên Sư và câu chuyện bái sư của ngài cũng có một giai thoại được lưu truyền hết sức rộng rãi.
Sau khi Tát Thiên Sư đắc đạo, một ngày nọ ngài vân du đến huyện Tương Âm. Nhìn thấy miếu thành hoàng ở đây muốn tế tự đồng nam đồng nữ, ắt không phải việc làm chính đạo, ngài bèn thi triển pháp thuật, giáng lôi đình đánh cháy miếu Thành Hoàng. Mà vị thành hoàng của huyện này chính là Vương Linh Quan lúc bấy giờ, tên thật là Vương Ác. Ông ta thất Tát Thiên Sư lợi hại như vậy, bèn liền đến tìm vị Thành Hoàng của Tình để hỏi rõ nguyên do. Vị Thành Hoàng kia nói rằng: “Vị Tát Chân Nhân này thần thông quảng đại, pháp lực vô biên, người thường không làm gì nổi ông ấy đâu. Ta cũng không giúp được ngươi, chi bằng hãy ngươi hãy theo ông ấy 12 năm. Trong thời gian đó, nếu ông ấy sinh ra một chút ý niệm bất thiện nào, thì ngay lập tức cho phép ngươi dùng cây kim tiên (cây roi vàng) đánh chết ông ta, để báo mối thù trước đây. Sau đó ta sẽ bẩm báo rõ ràng lên Ngọc Đế.” Nói xong lời lịa sợ Vương Ác vọng báo thù riêng, vị Thành Hoàng kia còn phái thêm một vị Sứ giả cùng đi theo giám sát.
Lúc này, Tát Thiên Sư vẫn còn đang ở huyện Tương Âm, vì đã cứu đôi đồng nam đồng nữ của nhà họ Cao nơi đây, ngài được người ta hậu tạ. Lão gia nhà họ Cao đã chuẩn bị một trăm lượng bạc, một trăm lượng vàng, năm mươi tấm gấm, năm mươi xâu đồng, để tạ ơn cứu mạng của Tát Thiên Sư. Ngài nói rằng: “Có tấm lòng này là đủ lắm rồi. Nếu nhất định phải tặng những thứ vàng bạc tài vật này, thì không phải là yêu quý ta, mà trái lại còn làm liên lụy đến ta. Bần đạo tuyệt nhiên không dám nhận.” Vị Sứ giả ở trong một không gian khác nhìn thấy rõ ràng rành mạch, liền khen rằng: “ Người này khinh tài trọng nghĩa, tốt quá, tốt quá.” Vương Ác lại nói: “ Ngươi đừng có quá khen ngợi ông ta, sau này nhất định sẽ tìm ra sơ hở của ông ta. Đến lúc đó ta nhất định sẽ dùng cây kim tiên này khiến cho ông ta phải bỏ mạng.
Sau khi Tát Thiên Sư rời khỏi nhà họ Cao, liền đi khắp nới vân du. Vương Ác vì muốn báo thù nên cũng vẫn thường xuyên đi theo bám sát ngài. Một ngày nọ, đi đến giữa cánh đồng, có một người phụ nữ đang nhổ rau. Thấy Thiên Sư đi qua, cô ấy liền cung kính đưa ra hai cây rau, để ngài đỡ đói khát. Vương Ác vừa nhìn thấy liền nói: “Nam nữ thụ thụ bất thân”, hôm này có thể thưởng cho ông ta một roi rồi”. Chỉ thấy Tát Thiên Sư sau khi cảm tạ, vội vàng xin nói: “ Xin hãy cứ đặt ở trên đất, để tôi tự lấy.” Đồng thời lấy ra mấy mấy đồng tiền đặt lên đất, bảo người phụ nữ ấy nhận lấy, nếu không thì không thể lấy rau của cô được. Người phụ nữ thấy ngài giữ lễ như vậy, đành phải làm theo. Lại thấy ngài chỉ lấy một cây rau, bèn hỏi nguyên do. Ngài mới đáp rằng: “ Một cây là đủ rồi. Lấy nhiều ắt tổn hại đến sự thanh liêm của tôi”. Sứ giả thấy vậy, lại khen rằng: “Thật là bậc quân tử hiểu lễ nghĩa, khó có được, khó có được.” Vương Ác lại nói: “Lần này để cho ông ta thoát được roi này. Cứ theo dõi tiếp xem, thế nào cũng khiến cho ông ta chết trong tay ta mà thôi”
Lại có một hôm Thiên Sư đang đi đường, bỗng nhiên cuồng phong nổi lên dữ dội, mưa to như trút nước. Chỗ này phía trước không có thôn xóm, phía sau cũng chẳn có quán xá, ngài liền bị trận mưa xối ướt sũng. Vương Ác thấy vậy nói: “Ông ta bị gió táp mưa sa như thế này, nếu như có một mối tơ nào hào tâm ý nào oán trách mưa gió, thì nhất định sẽ thưởng cho ông ta một roi.” Tát Thiên sư tiếp tục đội mưa mà đi. Đúng lúc ấy, có một đoàn lữ khách đi tới, chừng mười hai mười ba người. mọi người đều nhao nhao lên tiếng oán trách mưa gió. Có người oán rằng: “Cơn gió này chẳng hợp thời, trận mưa này mưa chẳng hợp lúc” Lại có người nói: “Tôi mà là thần tiên, nhất định sẽ đem thần gió và thần mưa treo ngược giữa không trung, mỗi người đánh cho một ngàn ròi.” Tát Thiên Sư lại nói với họ rằng: “Các vị đừng có mà nói như vậy. Đây là do trời định, xin đừng có oán cái nọ trách cái kia như thế.” Một vị khách thương trong đó bèn hỏi: “ Ông bị mưa ướt sũng hết cả người như vậy, không sợ bị bệnh sao? Mà còn rộng lượng như thế.” Lại có một người nói: “ Mưa không tạnh chỉ e rằng ông không có quần áo để thay”. Tát Thiên Sư lại nói: “Hôm nay trời mưa to, ngài mai trời trời nắng. Đến lúc ấy mặt trời sẽ tự nhiên thay tôi hong khô. Lẽ nào ông trời lại chịu để chúng ta phải chịu thiệt thòi?”
Cơn mưa tạnh, Thiên Sư cởi y phục ra hong cho khô, mặc chiếc áo ngắn mà ngâm thơ rằng: "Vũ sậu phong cuồng thiên địa hôn, trường đồ lữ khách dục tiêu hồn. Nhi kim hỉ đắc dương hòa xuất, đa tạ thương thiên phúc hựu ân." Nghĩa là: Mưa gí điên trời đất tối, khách đường xa những muốn tiêu hồn. May mà nay mừng được nắng ấm, đa tạ ơn trời xanh che chở”. Vị Sự Giả thấy ngài lúc trời mưa thì bị ướt sũng thê thảm, thật đáng thương làm sao, đến lúc trời nắng lại ngâm thơ đáp tạ ông trời. Bèn thán rằng: “Thật là người tốt vậy, thật là người tốt vậy” Thế nhưng Vương Ác vẫn chưa phục.
Một ngày nọ. Thiên Sư đi đến một trạm dịch. Bỗng nhiên nhìn thấy có một viên minh châu sáng lấp lánh, bèn nhặt lên, phủi sạch bụi đất rồi cho vào trong tay áo. Vương Ác vừa nhìn thấy liền muốn thưởng cho một roi, nói rằng: “ Nhặt được của rơi không lấy làm của mình, đó là phong tục thuần hậu từ thời xưa. Ông ta ở trên đường đi mà nhặt minh châu của người khác, không thưởng ông ta một roi ngay bây giờ thì còn đợi đến bao giờ?” Sứ giả ngăn lại, bảo ông ta khoan khoan hành động. Tát Thiên Sư sau khi nhặt được viên minh châu, liền ngồi ở trên bãi cỏ để chờ người đánh mất. Đợi mãi đợi mãi, cũng không có thấy ai đến tìm. Sợ lo rằng người mất đồ sốt ruột tìm đến, ngài liền ngồi ở bãi cỏ ấy suốt cả một đêm. Còn người đánh mất đồ, sau khi phát hiện minh châu không còn nữa trong khoảnh khắc ấy muôn mối sầu lo, cất tiếng khóc lớn rằng: “Cái ăn cái mặc của tôi cũng ở vien châu ấy, cưới vợ xây nhà cũng ở nơi viên châu ấy. Nay viên châu không thấy đâu nữa rồi”. Bèn vội vàng men theo đường cũ mà tìm. Tát Thiên Sư vừa nhìn thấy người này hoảng hốt tìm khiếm như vậy, hỏi rõ ràng mọi chuyện, liền đem trả lại minh châu. Người kia cảm kích vô cùng, muốn có chút gì đó cảm tạ lại, nhưng Tát Thiên Sư lại một xu cũng chẳng nhận. Lần này Vương Ác vẫn chưa thể nào mà báo thù được.
Lại kể, một hôm Tát Thiên Sư tìm đến một thôn trang. Trời đã tối muộn ngài đi đến trước cửa một nhà nọ, nhìn thấy có một cái cổng nhỏ, định bụng sẽ ngồi dưới mái cổng ấy nghỉ qua một đêm rồi đi. Đúng lúc ấy, nữ chủ nhân của ngôi nhà này là người không giữ trọn phụ đạo, buổi tối muốn tư thông với tình lang, thấy có một vị đạo nhân ở trước cửa “Kỳ đà cản mũi” thật là bất tiện, bèn sai người hầu mời ngài vào phòng khách ngủ. Tát Thiên Sư chỉ tưởng rằng đây là một gia đình hiền đức, nào có biết rằng nam chủ nhân không có nhà. Đến buổi tối, nữ chủ nhân không đợi được người mình mong ngóng, bèn đem tà ý đánh lên người Thiên Sư. Ở trong một không gian khác, Sứ Giả nói với Vương Ác rằng: “ Đây là một cửa ải quan trọng”. Bởi vì Tát Tổ không có cài chốt cửa phòng, cho nên nữ chủ nhân kia liền trực tiếp đẩy cửa xông thẳng vào, định dùng lời ngon ngọt đệ dụ dỗ Thiên Sư cùng ả làm ra chuyện chim chuột. Tát Tổ ngài dùng lời hay khuyên can, nhưng ả cử một mực không nghe. Cuối cùng, Thiên Sư bất đắc gĩ, đành phải rút thanh kiếm ra, đưa cho nữ chủ nhân, rồi quỳ hai gối xuống, hai dòng lệ tuôn chảy, nói rằng: “Nếu như cô cứ một mực cố ý như vậy, thì hãy dùng thanh kiếm này mà chém xuống đầu bần đạo đi”. Nữ chủ nhân lúc này mới thôi. Sứ giả thấy vậy bèn nói: “Đại nghiệp chướng như thế này, may mà Tát Quân đã thoát khỏi, thật khó là khó có được, khó có được”. Lúc này, ngay cả Vương Ác cũng khởi chút tâm khâm phục.
Cứ như vậy thời gian thấm thoát trải qua mười hai năm. Thời hạn vừa đến, Quan Sứ giả nhìn thấy Tát Thiên Sư có đức hạnh cao vời vợi như thế, bèn khuyên Vương Ác, hãy bái Tát Thiên Sư làm thầy. Lúc đấy Vương Ác cũng đã hoàn toàn tâm phục khẩu phục, liền ngay lập tức đồng ý.
Một ngày nọ, Tát Thiên Sư đi đến một mơi. Trước mắt là làn nước mùa thu trong vắt, bèn ngâm một bài thơ rằng:
"Dã thủy liên thiên thu nhất sắc,
tây phong bất động bích ba bình.
Hoằng hoằng bất hứa vi trần cốt,
trạm trạm do lai triệt để thanh.
Vạn khoảnh lãnh hàm la đại lục,
nhất xuyên hàn dạng áp đầu thanh.
Nhân tâm nhược thị vô tra tử,
tự tín hung trung ngọc giám minh."
Dịch
Nước đồng liền trời thu một sắc,
gió tây chẳng động sóng biếc phẳng.
Mênh mông chẳng để bụi trần dơ,
trong vắt từ xưa thấu tận đáy.
Muôn khoảnh lạnh bao hàm la đại lục,
một sông lạnh gợn sóng áp đầu xanh.
Lòng người nếu mà không cáu bẩn,
tự tin trong ngực ngọc giám sáng.
Lúc này, bỗng nhiên nhìn thấy trong nước hiện ra một cái thần ảnh. Đó chính là Vương Ác. Ông đã đem câu chuyện mình đã đi theo Tát Tổ để xem xét việc báo thù, nói rõ xong xuôi rồi thành khần biểu thị rằng mình muốn diện ác trừng thiện, đi theo Tát Thiên Sư để tu học Đạo. Ngài thấy vậy, liền hoan hỷ mà nhận lời. Rồi đem chữ Ác trong tên của ông đôi thành chữ Thiện. Từ nay trở về sau, liền gọi là Vương Thiện là vì vậy.
Nhân tâm sinh nhất thiện, thiên địa tận gia tri. Ngẩng đầu tam xích ắt có thần linh. Vô số các vị thần ở trong một không gian khác, đều đem từng hành vi, từng ý niệm của mỗi chúng sinh mà ghi chép cho rõ ràng rành mạch, không có gì có thể trốn tránh được. Lại càng có các vị thần chủ quản ghi chép, đem từng điều một mà ghi vào sổ sách, và lấy đó làm căn cứ. Người tốt thì ban cho phúc báo, kẻ xấu thì giáng xuống tai ương. Còn thiện niệm của những bậc đại thiện chẳng những có thể xu cát tị hung, mà lại còn có thể cảm hóa được người khác. Những người thường xuyên lưu giữ thiện niệm, lấy khổ làm vui, thì cuối cùng sẽ nghênh đón được sự thăng hoa và quay trở về của sinh mệnh.
