15/05/2026
Αποφάσισα να γράψω αυτές τις σκέψεις στη σελίδα του Kitchen Club και όχι στην προσωπική μου, γιατί το κέντρο του Kitchen Club ήταν και θα είναι πάντα τα παιδιά.
Και αυτές τις μέρες, μετά το τραγικό συμβάν με τα δύο κορίτσια στην Ηλιούπολη, νιώθω την ανάγκη να μιλήσω. Όχι σαν επιχειρηματίας. Σαν μαμά.
Σαν γονιός που εδώ και έξι χρόνια δουλεύει ασταμάτητα, 90 ώρες την εβδομάδα, μέσα σε μια καθημερινότητα που μας εξαντλεί όλους. Σε μια κοινωνία που πολλές φορές μοιάζει να ξεχνά την ψυχική υγεία παιδιών και γονιών.
Σαν μαμά που πέρασε δύο φορές τη δύσκολη και ψυχοφθόρα διαδικασία των Πανελληνίων μέσα σε κρίσεις πανικού, κλάματα, άγχος και το γνώριμο:
«Δεν ξέρω τίποτα».
«Δεν θα γράψω καλά».
Σαν μαμά που έβλεπε το παιδί της να νιώθει ενοχές επειδή εκείνη δούλευε ασταμάτητα για να μπορεί να ανταπεξέλθει στα χρήματα των φροντιστηρίων. Άλλη μια μεγάλη πληγή της ελληνικής παιδείας.
Και ξέρετε κάτι;
Ένιωσα ανακούφιση όταν το άλλο μου παιδί ήρθε μια μέρα και μου είπε ξεκάθαρα:
«Για να μη σε κοροϊδεύω και ξοδεύουμε λεφτά… εγώ δεν θέλω να δώσω Πανελλήνιες. Δεν θέλω να σπουδάσω. Εγώ είμαι καλλιτέχνης. Δεν μου αρέσει το διάβασμα».
Και ήταν ίσως η πιο τίμια κουβέντα που έχω ακούσει από έναν 16χρονο.
Ανακούφιση όχι γιατί θα δούλευα λιγότερο. Το ίδιο θα δούλευα. Με την ακρίβεια στα ύψη και μια φοιτήτρια σε άλλη πόλη, η ζωή μου δεν θα άλλαζε ιδιαίτερα.
Αυτό που άλλαξε ήταν η ψυχολογία όλης της οικογένειας.
Ξέραμε πως δεν θα ξαναζούσαμε το ίδιο άγχος.
Γιατί κι εγώ έδωσα Πανελλήνιες, πήρα όχι ένα αλλά δύο πτυχία, και έφτασα στα 44 μου για να πω:
«Τέρμα. Τώρα θα κάνω αυτό που αγαπώ πραγματικά».
Θα τελειώσω σχολή μαγειρικής γιατί έτσι θέλω να εκφραστώ.
Σκεφτείτε λίγο κάτι πολύ απλό.
Όταν γνωρίζουμε ένα παιδί, ποια είναι η πρώτη ερώτηση που του κάνουμε μετά το «πώς σε λένε;»
«Τι θέλεις να γίνεις όταν μεγαλώσεις;»
Σχεδόν κανείς δεν ρωτά:
«Τι θα σε κάνει ευτυχισμένο;»
«Ποιο είναι το όνειρό σου;»
Από πολύ μικρά, τα παιδιά μπαίνουν σε ένα σύστημα που τους μαθαίνει ότι αξία έχουν μόνο η “επιτυχία”, οι σπουδές και οι βαθμοί. Ότι αν δεν είσαι καλός στα μαθηματικά ή στη γλώσσα, κάτι δεν πάει καλά με σένα.
Θυμάμαι έναν μικρό μαθητή που μου είχε πει ότι ήθελε να γίνει οδοκαθαριστής γιατί δεν άντεχε να βλέπει βρώμικη την πόλη μας. Και συγκινήθηκα.
Θυμάμαι ένα άλλο παιδί, σε ένα μάθημα μαγειρικής, να μας εξηγεί ότι στα παραμύθια πάντα συμπαθεί τον λύκο γιατί είναι άδικο να τον θεωρούν όλοι κακό.
«Ο λύκος έχει και καλά στοιχεία», είπε.
«Ζει σε αγέλες, προστατεύει ο ένας τον άλλον. Κάτι που οι άνθρωποι πια δεν κάνουν».
Και τότε σκέφτηκα πόσα πράγματα έχουν να μας μάθουν τα παιδιά όταν πραγματικά τα ακούμε.
Θυμάμαι επίσης έναν φίλο μου σεφ, σήμερα πολύ πετυχημένο και γνωστό, που μου εξομολογήθηκε ότι όταν σπούδαζε μαγειρική στην Κέρκυρα ντρεπόταν να το πει όταν ταξίδευε με το ΚΤΕΛ ανάμεσα σε φοιτητές που σπούδαζαν γιατροί, μηχανικοί και δικηγόροι.
Σήμερα εκείνος είναι ευτυχισμένος γιατί έκανε αυτό που αγαπούσε. Και βλέπει ανθρώπους με “σωστές” σπουδές να ζουν δυστυχισμένοι και άδειοι.
Αφήστε λοιπόν τα παιδιά και τους εφήβους να ονειρεύονται.
Να δοκιμάζουν.
Να πέφτουν και να ξανασηκώνονται.
Τα παιδιά δεν χρειάζονται περισσότερα χρήματα.
Χρειάζονται περισσότερες αγκαλιές.
Περισσότερα χαμόγελα.
Περισσότερο «είμαι εδώ μαζί σου».
Δεν χρειάζονται μόνο υποδείξεις και απαιτήσεις.
Χρειάζονται κατανόηση.
Να ανησυχείτε όχι όταν δεν παίρνουν καλό βαθμό, αλλά όταν δεν χαμογελάνε.
Επιτρέψτε στα παιδιά να σας δουν να αποτυγχάνετε και μετά να γελάτε. Να ξέρουν ότι και αυτά μπορούν να το κάνουν.
Γίνετε οι γονείς που θα θέλατε να έχετε.
Και δεν ρίχνω ευθύνη σε κανέναν γονιό. Όλοι κουρασμένοι είμαστε. Όλοι τρέχουμε.
Τρέχουμε να πληρώσουμε λογαριασμούς, σούπερ μάρκετ, υποχρεώσεις. Τόσο πολύ, που πολλές φορές δεν ακούμε τι προσπαθούν να μας πουν τα παιδιά μέσα από τη σιωπή, τον θυμό ή τη θλίψη τους.
Παλιά έβλεπα τον αείμνηστο Θανάση Βέγγο στις ταινίες να τρέχει ασταμάτητα και κάτι μέσα μου με κούραζε. Μεγαλώνοντας κατάλαβα τι ήταν αυτό.
Ήταν ότι τρέχω κι εγώ έτσι.
Και δεν μου αρέσει.
Και μάλλον δεν αρέσει ούτε στα παιδιά μου να με βλέπουν συνεχώς κουρασμένη.
Ας δώσει λοιπόν ο καθένας μας μια μικρή υπόσχεση στον εαυτό του.
Να αλλάξει κάτι. Έστω μικρό.
Ίσως τότε αλλάξουν πολλά περισσότερα απ’ όσα νομίζουμε.
Καλή δύναμη και καλή επιτυχία σε όλους τους μαθητές και τις μαθήτριες που ξεκινούν εξετάσεις τις επόμενες μέρες.
Και να θυμάστε κάτι πολύ σημαντικό:
Η ζωή δεν μετριέται σε βαθμούς.
Η ζωή θέλει ψυχή, τρέλα, αγάπη και ανθρώπους που να αντέχουν να είναι ο εαυτός τους.
