(Look below for ENGLISH - Regardez ci-dessous pour le FRANCAIS - Siehe unten für DEUTSCH)
Η «Κεραμική Κουρτζή» ιδρύθηκε από τον Παναγιώτη Κουρτζή στην Αγιάσο της Λέσβου, στην Ελλάδα, γύρω στο 1820. Ξεκίνησε σαν οικοτεχνία και εξελίχθηκε τον 20º αιώνα στη φημισμένη βιοτεχνία.
Εδώ και 200 περίπου χρόνια οι έξι γενιές Κουρτζήδων, έδωσαν περισσότερους από σαράντα τεχνίτες και μαστόρους στην τέχνη της κεραμικής, της αγγειοπλαστικής, της κατασκευής και διακόσμησης αγγείων. Πολλοί απ΄αυτούς έκαναν δικό τους εργαστήριο.
Πρωτεργάτες κατά χρονολογική σειρά είναι ο Παναγιώτης Κουρτζής (1820- 1895), Νικόλας Κουρτζής (1849 – 1929), Ηλίας Κουρτζής (1873 – 1956), Νίκος Κουρτζής (1907 – 1998), Ηλίας Κουρτζής (1944 - ) και η Ελπίδα Κουρτζή (1981 - ).
Κοντά τους εργάστηκαν και δημιούργησαν αξιόλογοι τεχνίτες και συνάμα καλλιτέχνες από τους οποίους ξεχώρισε ο ζωγράφος και πηλοπλάστης Χαράλαμπος Πανταζής. Απαράμιλλος υπήρξε ο διακοσμητικός χρωστήρας της Αγγελικής Πανταζή και της Βασιλικής Τζίνη, που ήταν αδελφές του Νίκου Κουρτζή.
Στο εργαστήριο των Κουρτζήδων μαθήτευσαν πολλοί από τους επαγγελματίες ντόπιους κεραμιστές, ενώ βρήκε φιλόξενη στέγη, μετά τον πρώτο διωγμό του ’12, κατά τον πρώτο δύσκολο καιρό της προσφυγιάς του, ο φημισμένος αγγειοπλάστης Α. Χατζηγιάννης.
Στην παραγωγή του εργαστηρίου διακρίνουμε τις εξής μορφολογικές ενότητες:
- 19ος αιώνας και αρχές 20ου κατά πλείστον χρηστικά μονόπυρα – τερακότες, με επάλειψη μολυβδούχου υαλώματος και διακόσμηση με μπαντανά ή ψυχρό ασβέστη και σε μερικά απ’ αυτά ριπουλίνες.
- Από τις αρχές του 20ου αιώνα ο Ηλίας Κουρτζής, με το γιο του Νίκο Κουρτζή έβαλαν τα θεμέλια για την νέα εποχή της οικοτεχνίας, μεταλλάσσοντας την σε βιοτεχνία που κατασκεύαζε πλέον και διακοσμητικά δίπυρα κεραμικά, ζωγραφισμένα με το χέρι, με σκόνες ορυκτών οξειδίων, σμάλτα και εφυάλωση.
Το 1931 δε ο Νίκος Κουρτζής έχοντας πάρει δίπλωμα ευρεσιτεχνίας από το τότε υπουργείο Εμπορίου για «μέθοδο μετατροπής χρώματος πηλού» σε μαύρο, ρίχνει στην αγορά τα λεγόμενα «μαύρα βάζα», τα οποία κόσμησαν τα περισσότερα ελληνικά σπίτια. Ακολουθεί, μετά τον πόλεμο, η σειρά από μινιατούρες - τερακότες, που αναπαριστούν σκηνές και υπαρκτά πρόσωπα από την αγροτική ζωή της Λέσβου. Μερικά χρόνια αργότερα, αρχές της δεκαετίας του ’’60, η βιοτεχνία Νίκου Κουρτζή δημιουργεί μια νέα σειρά από ζωόμορφα φαγιάνς αγγεία, που έφτασαν ως τις αγορές του εξωτερικού: Ευρώπης, Ιαπωνίας και Αμερικής.
- Ο Ηλίας Κουρτζής, χημικός εκπροσωπεί την 5η γενιά των κεραμιστών Κουρτζήδων. Άρχισε να ασχολείται ερασιτεχνικά με την κεραμική την δεκαετία του ’’70, δημιουργώντας ένα νέο τύπο φόρμας, που συνδυάζει τη μοντέρνα με την πριμιτίφ απλή γραμμή, με λιτή κατά το πλείστον διακόσμηση.
- Ως έκτη γενιά, από το 2013, η Ελπίδα Κουρτζή, αναλαμβάνει επίσημα πλέον το εργαστήρι των προγόνων της και δημιουργεί κυρίως κοσμήματα και μικρά διακοσμητικά αντικείμενα, ενώνοντας την κεραμική τέχνη με τη μόδα.
Τα κεραμικά των Κουρτζήδων έχουν παρουσιαστεί σε πολλές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και βρίσκονται σε μουσεία και πολλές ιδιωτικές συλλογές.
-- ENGLISH:
The "Kourtzis Pottery" was founded by Panagiotis Kourtzis in Agiassos, (which is on the island of Lesvos, in Greece) at about 1820. For nearly 200 years, five generations of Kourtzis, have had more than forty artisans and craftsmen in the art of ceramics, the construction and decoration of pottery. Many more created their own workshops later. Leaders in chronological order are Panagiotis Kourtzis (1820- 1895), Nicholas Kourtzis (1849 - 1929), Elias Kourtzis (1873 - 1956), Nick Kourtzis (1907 - 1998) and Elias Kourtzis (1944 -). Near them worked remarkably creative craftsmen and artists. At that time the painter Haralambos Pantazis stood out from the rest. There was no comparison to the decorative inspiration of Angelique Pantazis and Basiliki Tzini, who were the sisters of Nick Kourtzi. In the Kourtzi workshop many of the local professional ceramists learnt the art of ceramics, and had been offered hospitality. After the first expulsion of '12, and during those difficult times, the famous potter A. Hadjiyiannis was offered a home. In the workshop production is distinguished under the following morphological categories:
- 19th century and early 20th century when most of the production was utilitarian single furnaced - terra cottas, coated with a leaded glaze and decorated with a bandana or lime while some of them also had ripoulines (Oil paints).
- From the early 20th century Kourtzis Elias, with his son Nick Kourtzi laid the foundations for the new era of the small time industry, transforming it into a craft that made mostly double furnaced decorative pottery, hand painted with mineral oxides powders, enamels and glaze. In 1931 Nick Kourtzis received a patent certificate from the then Ministry of Commerce for "the clay color conversion method" in black, the market is then flooded by the vases called "black vase" that graced most Greek houses. After the war, the series of miniatures - terra cottas come on the market. They represent real people and scenes from rural life of Lesbos. Some years later, in the early 60'', the workshop of Nick Kourtzis creates a new series of animal-shaped earthenware pots, which are sold locally and overseas: Europe, Japan and America.
- Elias Kourtzis, the Chemical/Chemistry expert represents the fifth generation of potters of the Kourtzis. He began as an amateur potter in the decade of the 70’s, creating a new type of form that combines the modern with the primitive single line, with mostly simple decorations.
- Elpida Kourtzi, creates ceramic jewllery made of clay or porcelain and small decorating vessels, by combining pottery with fashion. The ceramics Kourtzis have been exhibited in numerous exhibitions in Greece and abroad and are in many museums and private collections.
