11/07/2026
🌿งานปักทองแผ่ลวด หลังคาเรือ เป็นช่างสิบหมู่ หมวดช่างสนะไทย 🪡🧵🪡🪡ช่างปัก ก็อยู่ในช่างสิบหมู่ ค่ะ
💎 รู้หรือไม่....เรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ ที่ถือเป็นหนึ่งในเรือพระที่นั่งลำสำคัญในกระบวนพยุหยาตราทางชลมารค และเป็นเรือที่มีความงดงามเป็นเอกลักษณ์ระดับโลก ประกอบด้วยเทคนิคงานช่างศิลป์ไทยประเภทใดบ้าง
💎 เรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ลำเดิม สร้างขึ้นในสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช มีชื่อเรียกว่า “เรือพระที่นั่งศรีสุพรรณหงส์” ต่อมาชำรุดเสียหาย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างเรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ลำใหม่ขึ้น โดยใช้โขนเรือเดิม พลเรือตรีพระยาราชสงคราม (กร หงสกุล) ร.น. เป็นสถาปนิกต่อเรือ หรือนาวาสถาปนิก สร้างแล้วเสร็จในสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกฎเกล้าเจ้าอยู่หัว และทำพิธีปล่อยเรือลงน้ำ เมื่อวันที่ ๑๓ พฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๔๕๔
✨ โขนเรือ : แกะสลักไม้เป็นศีรษะหงส์ ลงรักปิดทองประดับกระจก ปากหงส์คาบพวงลูกแก้วห้อยพู่จามรี ตาหงส์เป็นงานประดับกระจกสีเขียว
✨ ลำตัวเรือ : ภายนอกทาสีดำ ท้องเรือภายในทาสีแดง ที่กาบเรือด้านหัวและท้ายเรือข้างซ้ายและขวา ประดับลายสามเหลี่ยมชายธง แกะสลัก ลายกนกก้านขดนกคาบ ลงรักปิดทองประดับกระจก กลางลำเรือมีที่ประทับเรียก “บัลลังก์กัญญา”
✨ ฉัตร : เป็นส่วนหนึ่งของ “เครื่องสูงหักทองขวาง” มีติดตั้งอยู่บนเรือทั้งหมด ๗ คัน ประกอบด้วยฉัตร ๗ ชั้น ๒ คัน และฉัตร ๕ ชั้น ๕ คัน
✨ บัลลังก์กัญญา : เป็นเรือนมีแท่นฐานตั้งพระแท่นที่ประทับ ตั้งเสา ๒ ต้นรับ หลังคาทรงประทุนคุ้ม (โค้งมน) โครงสร้างเป็นงานเครื่องไม้แกะสลัก ลงรักปิดทองประดับกระจก เครื่องอาภรณ์ภัณฑ์ ประกอบด้วยผ้าหลังคาเรือ และ ผ้าม่านประดับด้วยงานช่างเย็บผ้าลายทองแผ่ลวด โดยหลังคาประดับด้วย ลายพุ่มข้าวบิณฑ์ก้านแย่ง ผ้าม่านประดับด้วย ลายใบเทศก้านแย่ง
✨ หางเรือ : เป็นตัวกนกหางหงส์ แกะสลักลงรักปิดทองประดับกระจก ส่วนท้ายจะประกอบติดตั้ง “เกรินท้ายเรือ” มีไว้สำหรับเป็นที่นั่ง ของพลเชิญธงท้ายเรือ ด้านหน้ามีพื้นที่สำหรับนายท้าย ๒ คน ขนาบคุมหางเสือเรือ
📌 บรรณานุกรม
ดวงใจ พิชิตณรงค์ชัย. "บุษบกเรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์." นิตยสารกรมศิลปากร. ปีที่ ๖๒, ฉบับที่ ๕ (กันยายน - ตุลาคม ๒๕๖๒): ๑๑๓-๑๒๓.
📌 ผู้ออกแบบนักเรียนฝึกประสบการณ์สมรรถนะวิชาชีพ : นางสาวศกุนตลา มังษะชาติ นักเรียนระดับ ปวช.๓ สาขาวิชา ดิจิทัลกราฟิก ประเภทวิชาศิลปกรรมเเละเศรษฐกิจสร้างสรรค์ กาญจนาภิเษกวิทยาลัย ช่างทองหลวง
📌 สังกัด : ศูนย์ศิลปะและการช่างไทย สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร
#ศูนย์ศิลปะและการช่างไทย
#สำนักช่างสิบหมู่ #กรมศิลปากร