04/06/2026
Khi ta đem hết sức lực khả năng vào thực hành, các ác nghiệp trong quá khứ thường hay nổi lên lại, làm cho các điều không mong muốn xảy ra như: thân thì bệnh tật, thấy tâm đau khổ, trải nghiệm những năng lượng tiêu cực và những chướng ngại xuất hiện, trở thành nạn nhân của những người thù hằn, hay có khi cướp giật, thấy mình thành tâm điểm để mọi người chê trách và buộc tội vu oan, vân vân.
Đó có khi là dấu hiệu của việc ta đang tịnh hoá bản thân, như bụi bẩn rớt ra khi rửa thùng chứa. Do đó, khi những điều này xảy đến với ta, hay khoác lên người bộ áo giáp tinh tấn phô tấm khiên thực hành không để những hoàn cảnh bất như ý xuyên qua.
Hay dù khi, thấy mình có một hai phẩm chất tốt đẹp chỗ này chỗ kia, như dấu hiệu tiến bộ trên đường đạo, nhưng thật khó để phân biệt được đó là dấu hiệu chân thực hay là những chướng ngại do ma chướng tạo ra.
Mà thậm chí kể cả khi dấu hiệu đó là chân thực, ngay thời điểm ta đưa ra ý nghĩa gắn với nó, chúng sẽ trở thành ma chướng, do vậy, bỏ hết những mong đợi, e ngại, và nghi ngờ, đừng bị dính mắc bởi dấu hiệu lành hoặc sợ vì dấu hiệu xấu.
Và biết rằng trên đường tu đạo, ta có thể mắc nhiều lầm lỗi, và đi chệch đường, nhưng những tội lớn đó là: đối xử với thượng sư như người ngang hàng; nhìn huynh tỉ đồng đạo với cặp mắt thiếu thanh tịnh; chê bai những thừa khác, những hệ thống kinh điển khác mà chỉ hãnh diện của thừa của mình, đường tu của mình; hành động giả tạo bề mặt với các nguyện của mình; để ngũ độc làm chủ; không tôn trọng nhân quả; phô trương kiến tu của mình và tự cho phép đại ngôn về Tánh không vân vân; nói chuyện với mọi người về trải nghiệm của mình; và nói dối về việc mình sở hữu phẩm chất siêu việt mà mình không có.
Nếu để những sai lầm này trở thành cơ sở thực hành hiển nhiên là lỗi lớn nhất, nhưng ngay cả khi đức Phật chính ngài thị hiện cũng khó mà chặn được con đường đầy hiểm hoạ mà chúng sinh có thể lạc lối này. Vì ta vốn được gia trì bởi ma chướng, và là chúng sinh trong thời mạt pháp, có nhưng mà ít nghiệp lành, do vậy, hay mà chạy theo những điều, hay những diễn thuyết hoàn toàn vô nghĩa, mà không hiểu điểm chân thực của Giáo pháp.
Thậm chí, ta theo một bậc Thầy, rèn luyện để đạt được phẩm chất tốt lành, thực hành nhập thất, và đọc nhiều kinh sách thâm sâu, những điều này không mang lại chút lợi ích gì cả và tính cách ta trở nên tệ hơn. Ta trở nên tự mãn hơn, mắt nhìn chân đế hiện tiền mờ dần, mà lại dành thời gian chủ yếu đi nhìn lỗi lầm kẻ khác.
Chúng sinh như ta không thẩm thấu được Giáo pháp, ta là những kẻ dễ buông bỏ những hứa nguyện, mang nặng hạt giống ác nghiệp của quá khứ, chúng ta thực sự được ma vương gia trì.
Bậc thầy từ bi của chúng ta, Đức Phật kết luận giáo lý của ngài trong có 4 câu kệ:
Từ bỏ các việc ác
Chỉ làm các việc lành,
Giữ tâm ý trong sạch
Đó là điều Phật dạy
Nếu ta phải tổng kết quả của tất cả thực hành Giáo pháp, đó là cần điều phục được tâm trí. Nhưng hiện giờ, có những hành giả cống hiến bản thân để hại những chúng sinh khác vì lợi ích của Giáo pháp, gây sự tranh cãi dùng giáo lý làm cớ, gài bẫy và lừa dối người khác với lý do vì lợi của chúng sinh - tất cả những điều này đi ngược với Giáo pháp đức Phật dạy chúng sinh. Đừng theo cách đó.
Đặc biệt, ngài Long Thọ có nói mấy câu kệ về bát phong, tám ngọn gió đời:
Bạn, người hiểu được thế giới, lấy được - mất,
lạc - khổ, khen - chê,
vinh - nhục, tám ngọn gió đời,
không khác biệt, đừng để chúng xáo động tâm mình.
Những ngọn gió đời này, chưa nói gì đến kẻ khác, mà với ngay cả các vị nói mình là người thực hành chân chánh, cũng bị dính nhơ mà không nhận biết, do vậy, việc quán sát thấu đáo là cực kỳ quan trọng.
Ngoài ra, có sáu phẩm tính sai lầm (tạm gọi là tà) nên ráng mà tránh:
• tà nhẫn, khi mà ta không thể chịu được khó khăn trong thực hành giáo pháp nhưng lại xoay xở chịu đựng những việc mệt mỏi chỉ để làm những dự án đời này đến cùng;
• tà [phát] nguyện, khi mà ta không có mong muốn thực hành pháp nhưng lại cực kỳ hăng hái khi thực hành để viên mãn tám ngọn gió đời;
• tà hỉ, khi mà ta không nếm ra vị khi nghe pháp, tư duy quán sát pháp, hay thiền định, nhưng lại thích thú vô cùng với những thú vui vật chất;
• tà bi, khi mà ta không cảm thấy từ bi khi ta hay người khác phạm vào ác nghiệp, nhưng cảm thấy thương xót những người đang trải qua những thử thách vì lợi ích của giáo pháp;
• tà dưỡng, khi ta đã không làm được việc giới thiệu con cái biết đến giáo pháp nhưng giúp chúng thành công trong đời;
• và tà tuỳ hỉ, khi mà thay vì tuỳ hỉ với những việc lành mà người khác làm, ta thấy vui khi kẻ thù mình gặp khó khăn.
Nếu chúng ta luôn có thể ngồi chỗ thấp nhất, sẽ chẳng có đường nào để ngã mạn hay tật đố chen vào. Và khi ngã mạn không sinh khởi, chướng ngại không thể xảy ra. Nhưng ngay thời điểm ta bắt đầu cảm thấy tự hào và nghĩ rằng “Ngay cả Thầy mình cũng chẳng hơn mình mấy”, “Những vị hành giả khác đâu có biết nhiều bằng mình”, vân vân, chướng ngại sẽ xảy ra.
~ Dudjom Rinpoche trong quyển, Ngọn đuốc soi đường giải thoát.
———
When we put all our energies into a practice, it is quite common for bad deeds from the past to surface, so that all sorts of unwanted things happen to us: we fall physically ill, feel mentally anguished, experience the manifestations of negative forces and obstacle makers, fall victim to hostile people, bandits, and thieves, find ourselves subject to people’s criticisms and false accusations, and so on.
These are said to be signs that we are purifying ourselves, like the dirt that comes out when one washes a container. Therefore, when such things happen to you, don the great armor of diligence that renders the practice impervious to unpleasant circumstances.
Although it may happen that we get one or two good qualities here and there as signs of progress on the path, it can be hard to distinguish whether they are genuine signs or obstacles caused by demons.
Even supposing they are genuine, the moment we attach any importance to them, they will turn into demonic obstacles, so get rid of all expectation, apprehension, and doubt, and do not be attached to good signs or frightened by bad ones.
It is said that while we are on the path, there are many mistakes we can make and ways in which we can go astray, but the principal errors are: to treat the teacher as an equal; to be lacking in pure perception with regard to one’s spiritual brothers and sisters; to criticize other philosophical systems while being proud of one’s own; to act hypocritically with regard to the commitments; to give the five poisons free rein; to have no respect for the law regarding actions and their effects; to air one’s views and indulge in big talk about emptiness and so forth; to tell all and sundry about one’s experiences; and to lie that one has sublime qualities that one does not have.
To make these the basis of one’s practice is obviously the greatest error, yet even if the Buddha were to appear in person, it would seem difficult to block this perilous path onto which one can stray, for we ourselves are blessed by demons, and beings in the decadent age have but little good fortune, so that there is much running after purely meaningless talk without understanding the real point of the Dharma.
Even though we follow a teacher, train in acquiring good qualities, practice in retreat, and read many profound texts, it does not do the slightest bit of good to our minds and our characters get worse and worse. We grow ever more proud, the eye of pure perception grows dim, and we pass the time only in examining others’ faults.
People like us are impervious to the Dharma, we are breakers of thecommitments, burdened with evil deeds from the past; we have truly been blessed by demons.
Our kind Teacher, the Buddha, summed up the Dharma as follows:
Abandon all evildoing,
Practice virtue perfectly,
Completely subdue your mind:
This is the Buddha’s doctrine.
If we were to summarize the whole result of practicing the Dharma, it is that the mind has to be tamed. And yet nowadays there are practitioners who devote themselves principally to harming others for the sake of the Dharma, getting involved in disputes using the teachings as a pretext, tricking and deceiving people with the excuse that it is for the sake of beings—everything in fact that the Buddha taught as being at variance with the Dharma. Do not follow such ways.
In particular, there are the eight ordinary concerns, of which Nagarjuna said:
You who know the world, take gain and loss,
Or bliss and pain, or kind words and abuse,
Or praise and blame—these eight mundane concerns—
Make them the same, and don’t disturb your mind.
These eight ordinary concerns, not to speak of others, seem to stain even those who claim to be genuine Dharma practitioners without their noticing, so it is very important to remain thoroughly attentive.
Moreover, there are six mistaken qualities we must avoid:
• mistaken patience, where we are unable to put up with difficulties in practicing the teachings but manage to put up with the most gruelling tasks in order to see through our projects for this life;
• mistaken aspiration, where we have no wish to practice the Dharma but are full of enthusiasm when it comes to achieving the eight ordinary concerns;
• mistaken enjoyment, where we have no taste for listening to the Dharma, reflecting on it, or meditating, but have plenty of appetite for material enjoyments;
• mistaken compassion, where we have no compassion when we or others perform negative actions, but feel compassion for people who are experiencing hardship for the sake of the Dharma;
• mistaken care, where we fail to introduce our dependents to the Dharma but help them succeed in this life;
• and mistaken rejoicing, where rather than meditate on joy with regard to people performing positive actions, we are delighted when our enemies meet with difficulties.
If we are always able to take the lowest seat, there will be no way for pride and jealousy to creep in. And as long as pride does not arise, obstacles cannot occur. But the moment we start to feel proud and think, “Even my teacher is no better than I am,” “Other practitioners do not know as much as I do,” and so on, obstacles will happen.
~ Dudjom Rinpoche in, A Torch Lighting the Way to Freedom
FB: https://www.facebook.com/felicedahlia/
© Chân Minh ( བསྟན་འཛིན་སྣང་གསལ་) dịch Việt ngữ
