mộc little farm

01/09/2026

đợt ấy, chị M. một người bạn đã ba lần lên mộc little farm, chưa kể lần rong ruổi cùng nhà mộc trong chuyến tuần du qua miền tư lự, có than với tôi: “Tâm ơi, web của mộc rắc rối quá, nhiều trang con quá, chị như bơi giữa một mớ chữ nghĩa.”

tôi cười, dạ, cũng là ngụ ý của mlf khi mỗi người có một không gian riêng, một lối riêng để đến, và người ta đến bằng nhiều cách khác nhau.

nhưng nhìn chị lúc ấy, tôi biết câu trả lời của mình chưa làm chị yên.

•

rồi một dạo, chính tôi cũng muốn rời chỗ mình đã quen. Tôi thử đặt mình vào câu hỏi: nếu gom hết mọi thứ về một trang duy nhất, thì mộc còn giữ được sự giản dị của nó không. Hệt như cách tôi nghĩ về việc, làm sao giữ được mlf ở-yên giữa muôn vàn xoay vần của thời đại.

suốt một tháng liền, tôi ngẫm, tự viết, tự code…Đến một hôm ngẩng lên nhìn thấy hình hài đã hiện ra, và tôi thở phào, cái mà mình làm ra, giờ mình có thể nhận được nó là của mình.

•

cũng có một cô bạn khác của mlf bảo rằng, mỗi lần rảnh thì lại vào web xem có gì mới. Lần nào cũng gặp một điều nho nhỏ, được đặt để ở đâu đó. Có lẽ, đó cũng là điều mà tôi luôn tâm niệm khi đặt ý thiết kế nên hành trình của trang web này.

giờ, mọi người có thể ghé qua để có một cái nhìn rộng hơn về mlf!

đây là trang web mới của mlf:

moclittlefarm.com

MỘC LITTLE FARM · MĂNG ĐEN nơi mọi thứ nảy mầm một không gian tinh thần dựa trên triết lý ở-yên Từ 2016 đến nay, mlf đã đi một hành trình từ tiệm retreat cafe nhỏ ở Sài Gòn đến một retreat farm giữa Măng Đen. Chúng tôi ở đây, tạo ra ...

23/08/2026

một người bạn, làm marketing mười mấy năm trời, từng viết rất nhiều, nhưng lại nghĩ về việc viết rất khác.

bạn tâm sự:

…

sau 1 đêm mất ngủ H lại nghĩ tới Tâm & cũng đang háo hức chờ ngày khai giảng lớp học viết. H lười viết, và cũng lười đọc nốt. Đêm nay, trong cơn vật vã khó ngủ H nghĩ quẩn quanh hằm bà nhằng trong đầu, tự dưng thấy những dòng cảm xúc được biên soạn như là những áng văn trong đầu mình được được gõ chữ đánh máy ra ấy. Rồi, chợt phát hiện là nhiều đêm mất ngủ khác cũng thế, hay lúc đi xe khách, hay lúc cafe này nọ...

Rồi, H chợt nhận ra từ trước tới giờ H né tránh việc viết, cũng không thích nó bởi một điều là H thấy viết khó mà thật.

Mọi người hay cả H ban đầu có thể vì rung cảm mà khởi lên trong lòng mình muốn viết về nó, nhưng sau đó lại gọt giũa, nắn nón, cân chỉnh, thậm chí có khi là tô vẽ để văn phong thêm hay, thêm tình. Nhưng, đêm nay H nghĩ khác đi chút, có lẽ nếu viết với mục đích quảng cáo, để bán sách, để thể hiện năng lực cá nhân... đại loại là có mục đích thì con chữ mới được uốn nắn cho phù hợp với mục tiêu đó. Và, có lẽ trước giờ bản thân H đang như vậy!

Nên hi vọng tháng 9 khi học viết xong thì H có thể viết được những gì trong lòng mình như đêm nay nó đã được biên soạn trong đầu.

…

lớp im lặng, chữ nghĩa khai giảng 05.09.2026.

17/08/2026

“mình có theo dõi team từ hồi còn là quán cà phê ở khu Tân Định Q1 đến khi Mộc Little Farm trở thành một cái tên của mô hình tập hợp nhiều điều ý nghĩa chứ không chỉ là một nơi chốn cụ thể. Mình có thấy tin MLF kêu gọi người tham gia đóng góp nội dung cho MLF Journal quyển 2…”


“tình cờ lướt Facebook, em thấy bài viết mời gọi cộng tác viên của page mình. Tò mò đọc hết quyển 1, em quyết định viết email đề xuất hợp tác cùng MLF Journal cho số 02.”


“mình là một tác giả sách (còn non và mới lắm), và là một người yêu thích viết… mình chưa có dịp đến thăm mlf ở Măng Đen. Dẫu vậy, mình yêu quý và thấy gần gũi với những điều mlf chia sẻ và lan tỏa. Đó là lý do mình mong được đóng góp vào mlf journal quyển 2 với vai trò *người viết* (writer).


trên là những dòng chia sẻ của những người bạn muốn đóng góp cho mlf journal quyển 02.

những người viết, biên tập khác trong đội ngũ đa phần đều là những người bạn đã lên mlf nhiều lần mà thành khắng khít.

nay, mlf xin ngừng nhận thông tin cộng tác writer và editor. tuy nhiên, bạn vẫn có thể gửi bài viết riêng của mình cho tạp chí. (gửi về [email protected])

nhà mộc cảm ơn từng người đã gửi email, đã nhắn tin, đã đọc quyển 01 rồi muốn góp tay vào quyển 02.

10/08/2026

em lên mộc lần này là thứ 3 và cũng là lần ở lâu nhất đến 14 ngày.
bên dưới là những dòng ghi chép về những ngày ở mlf.

—

*Không phải lúc nào ngồi máy tính em cũng làm việc =)))*

*Thật ra nhiều lúc ngồi máy tính để viết, và tính ra lần nào lên mộc cũng viết nhiều, nhiều nhất trong năm.*

*Mấy điều em viết những ngày này không yên như những lần trước ghé mộc, nhưng em nghĩ nó cũng ổn, theo cách nào đó, vì mình đã thôi, không còn bắt và cố gắng để cho bản thân lúc nào lên đây cũng là sự yên ắng và nhẹ nhàng. Những điều không yên cũng là một phần của chặng hành trình mà mình phải đi.*

—

*8.18PM | Jul 13th, 2026*

Đây là chỗ mình làm việc và viết mấy ngày hôm nay. Bên cạnh, không trong khung hình là 2 cuốn sách của Haruki

- Tôi nói gì khi nói về chạy bộ - cuốn này đọc đến lần thứ mấy không có nhớ. Đọc lại lần nữa để nhắc mình, làm đều đặn, từng chút, từng chút một. Nhịp điệu và sự đều đặn quan trọng hơn tốc độ.
- Cuộc săn cừu hoang - cuốn này vừa đọc xong hôm qua, và nó khiến mình vẫn còn đang lang thang ở đồng cừu giữa mùa đông lạnh giá, nên vẫn để nó trên bàn mà chưa cất đi.

Kệ sách phía sau là một chồng sách Haruki mình mượn của anh chủ, chỉ vì cuốn sách mình cầm theo là một cuốn nói về nhạc Jazz, mà mình không có nghe Jazz nên đọc hông có hiểu. Để rồi, anh chủ cho mượn nguyên bộ Haruki, nói thích cuốn nào thì lấy cuốn đó mà đọc.

Đối diện là khu vườn um tùm cây, có vài cái cây ăn được, mà mình ăn mấy bữa nay, chắc bữa nào cũng có vài cái lá được bứt ngoài vườn. Nhìn chếch lên sẽ thấy được một góc bầu trời khi xanh ngắt, khi xám xịt. Bên trái là tấm bảng được anh chủ viết 2 chữ Ở Yên. Tự thấy việc này khó, nên lúc nào không Yên được thì mình ngó qua. Dặn mình: Này, Ở Yên.

Dưới chân mình, vài thời điểm trong ngày sẽ là một cục bông trắng thích ăn pate và chôm chôm.

Mấy nay trời mưa và gió và lạnh, trời đất hoà làm một - màu xám xịt. Còn mình thì cuộn mình trong mấy cái áo len và khăn bông, tự thấy êm ái. Mãi đến hôm nay nắng mới ghé qua một chút, rực rỡ.

Mình thở đều giữa những cuộc nói chuyện.

Chiều tối... mình đang gõ máy, không biết là mấy giờ thì nghe tiếng chuông, nhắc đến giờ ăn tối: được rồi, dừng lại chút nào. Mình gấp máy, uống miếng nước rồi ngồi vào bàn ăn tối cùng mọi người.

Ăn xong thì giành rửa chén, đang rửa thì hết nước, quay qua cầu cứu anh chủ, rửa xong chén, úp gọn gàng, rửa tay, rồi ngồi vào bàn, làm nốt những thứ còn đang dang dở. Xong thì thở, rồi ngồi viết, và cục bông lặng lẽ bước tới, thở đều và cuộn tròn dưới chân - thật là không nỡ đứng dậy, vì sợ đánh thức em.

Hết ngày. Đóng máy, ngồi thở, chờ cơn mưa đêm ghé qua.

—

*10.11AM | Jul 18th, 2026*
*Ngoài hiên*

Anh Thuận thì đang dọn vườn, anh Tâm làm việc còn anh Vũ đang dọn cây và đốt một đống củi thơm mùi khói và ấm, June thì đang lăng xăng, phân vân không biết có nên đi lên lầu không hay là ở dưới hiên. Ngoài trời thì hửng nắng sau nhiều ngày trời mưa gió không thấy ánh mặt trời.

Hôm nay là thứ 7, là ngày không cố gắng của mình, hông cố gắng để hông làm gì, hông cố gắng để làm gì, hông cả việc cố gắng để nghỉ ngơi.

Lên mộc đợt này, khác so với những lần trước đó, mình dành 2 tuần ở đây và vẫn work from home với nhịp độ công việc như ở Sài Gòn. Như bài test, một phép thử của chính bản thân mình, để xem thử khi vừa làm việc vừa nghỉ ngơi và dành thời gian cho chính mình thì mình sẽ như thế nào. Và mình lên đây với câu hỏi rất lớn, đó là nếu như khi không còn công việc, không còn những mối quan hệ xung quanh, chỉ còn mình với chính mình, thì mình là ai, làm gì và rồi sẽ như thế nào?

Kết quả của phép thử, mình thấy mơ màng hoặc thật ra là rất rõ ràng về những phần mà mình tạm gọi là tang hoang bên trong chính mình, xong rồi nhiều lúc, giật mình, vì thấy mình đã bỏ quên chính mình, bỏ quên cả những điều, những người quan trọng với mình nhiều như thế nào. Nhiều ngày, mình tỉnh dậy trong trạng thái không nhận thức được mình đang ở đâu và thời gian nào, và cả những ngày, không muốn tỉnh dậy (à, vì lạnh, chỉ muốn cuộn tròn trong chăn).

Mình đùa với chính mình rằng những lần mình lên đây là để gặp mấy đứa nhỏ Inside Out trong mình. Những chuyến trước là thế giới riêng của bạn Sadness, thì lần này tụi nhỏ đa dạng hơn rất nhiều, là Anger, là Joy, và cả Scary.

Mình tức giận nhiều hơn, và không còn giấu hay bỏ chạy khỏi bạn ý nữa, một ngày có thể gặp bạn đến tận 4-5 lần, nhưng cũng đồng thời mình được gặp Joy nhiều hơn.

Mình không cố gắng để buồn, không cố gắng để vui, không cố gắng để tức giận, và cũng không cố gắng để trở thành ai, mình chỉ là mình, đang sao thì để yên nó như vậy. Và cũng vì vậy mà tụi nhỏ Inside Out đa dạng và thú vị hơn, tụi nó nhảy loi choi khắp cả ngày, và ra ngoài chơi với mình nhiều hơn. Chắc cũng lâu lâu rồi, mình đâu để tụi nhỏ ra ngoài nên tụi nó quạu với mình. Được lúc thả ra chơi thì đứa nào cũng nhoi và vì tụi nó nhoi nên mình vui.

Joy loi choi, nhoi nhoi lên khi được ăn một tô Ramen chay vào một ngày mưa. Chắc cũng vì mình lèm bèm, và nói về Ramen nhiều quá.
Anger gào lên giữa một cuộc nói chuyện chẳng đi tới đâu, và quyết định rời khỏi cuộc nói chuyện đó.

Sadness ngồi buồn thiu giữa những ngày trời mưa gió và lạnh, tự hỏi mình là ai và đang ở đâu thế này.

Scary lên tiếng khẽ khàng những đêm trái gió trở trời, và cả những lúc không biết sẽ bắt đầu lại như thế nào và làm gì tiếp theo.
Lúc viết mấy dòng này, tụi nó đang ngoài hiên ngồi phơi nắng, ngắm trời, ngắm mây, nghe nhạc, ngửi mùi khói, cảm nhận gió và lạnh len lỏi vào những lớp áo len.

Mình vui – không phải vì những ngày ở đây mình nhẹ nhàng và đầu óc thảnh thơi.

Mà mình vui – vì những ngày ở đây, mình ở yên với tụi nhỏ, mình được chăm sóc để có thể ở yên với tụi nhỏ.

Được ăn ngon, được để yên cho ngủ, được pha cho ly cafe, được dẫn đi ra ngoài chơi, được nhẹ nhàng hỏi khi nào thì xong việc để mọi người cùng ăn cơm với nhau, được rủ coi phim, và được để yên để sợ, để giận, để buồn, để vui.

—

Chữ viết của mình lần này, khác nhiều với những đoạn thời gian trước mình đã viết. Ít nhất là mình cảm thấy như vậy. Lúc mới lên, mình nói rằng chữ của mình dạo này không yên và cảm giác như cứ bị kẹt lại ở đâu đó. Nhưng lúc ngồi gõ những dòng chữ này, mình chợt nhận ra mình kẹt lại vì những mong đợi của bản thân.

Mình mong rằng chữ viết ra phải yên, mình mong rằng chuyện viết ra phải êm, càng tìm sự yên và êm thì mình chỉ càng nhận lại sự khó chịu và bão tố.

Đến khi mình mệt rồi, kệ, và để cho mọi thứ trôi đi, thì chữ không yên, chuyện cũng chẳng êm, nhưng mình thấy êm ái với chính mình.

Cái cảm giác đó, cũng không biết diễn tả như thế nào, nhưng kiểu nó giống một buổi trưa nắng, mình ngồi bên bờ biển, ăn ly kem, nhìn thấy và cảm nhận từng đợt gió lớn, cơn bão và mây đen ùn ùn kéo tới. Kem thì ngon và mát lạnh.

06/08/2026

tuần-du 04: a pause in Saigon đã nhận đủ đăng ký.

một người bạn nhắn tin, nhìn lại ảnh hồi retreat ở Măng Đen mà nhớ mọi người ở mộc quá, nên em cũng muốn tham gia tuần-du 04 ở Saigon để gặp lại nhà mộc.

tiếc là, số lượng đăng ký đã đủ. đành hẹn em vào một dịp khác.

còn 2 tháng nữa. nhà mộc cũng đang đợi ngày trở lại Sài Gòn.

22/07/2026

hồi Mid9 còn ở mộc, hắn ta luôn là tâm điểm của mọi sự chú ý. Có lẽ, điều đó có sẵn từ trong căn tính của loài mèo. Một sự xa cách vừa đủ để trở nên mê hoặc.

có những ngày, hắn ở một mình trên mái nhà, nằm sưởi nắng rồi đăm chiêu nhìn vào khoảng hư vô. Những ngày mưa tầm tã, hắn bèn tìm một nơi thật ấm và chui rúc trong đó, miên viễn. Hắn khép thế giới ngoài kia lại sau lưng, mặc nó xoay thế nào cũng được. Cái năng lực ở-yên-với-hiện-tại của loài mèo, nghĩ kỹ, là một điều đáng để học. Không có tương lai, chẳng có quá khứ, loài mèo chỉ biết tới những gì đang giờ phút này. Chỉ có nắng trên mái, chỉ có cái ấm áp êm dịu đang phả vào từng thớ lông, khiến hắn khoái lòng, lim dim đôi mắt.

chẳng khi nào thấy hắn cô đơn. Mà nếu có chăng, cái nỗi cô quạnh đó đã được lắng lọc, chỉ còn sót lại một chút bàng bạc dịu dàng.


mấy nay, Vũ ở mlf, vẽ tranh về mèo.

bên dưới là bức huyền miêu. Đây là cái cách Vũ cảm về mèo, sau nhiều năm ở cùng.

trước đó còn có một bức tranh về tâm ngư, và ngó qua thì biết Vũ còn đang vẽ loạt bức khác với nhiều chủ đề hạc du, mộc tước, thạch tâm…

xem thêm nhiều tranh khác tại trang ig tea.mind

.mind

18/07/2026

thế là một cô gái, người vừa gặp trong tuần-du 03 hồi tháng 6, mấy nay ở lại mộc được 14 ngày, sắp quay về với nhịp cũ của thành phố.

em bảo ở đây, ngày 3 bữa luôn có người nấu ăn cho, nghĩ tới về nhà, tâm trí vùi mình trong công việc, nhưng cái bụng thì không được ăn ngon, nghĩ mà tiếc.

nên những bữa cuối, em ráng ăn thật nhiều.

dù là ở vị trí quản lý, công việc luôn luôn, nhưng em cũng nhận lời tham gia writer cho mlf journal số 02.


tết năm ngoái, mlf journal 01 lần đầu ra mắt. đêm giao thừa, bấm nút xuất bản mà thấy nhẹ cả người.

năm nay, nhà mộc sẽ làm sớm hơn — bắt đầu từ tháng 8 — để journal 02 được chín hơn.

số này đang tìm thêm những người bạn yêu viết, thích kể chuyện, muốn cùng gieo những hạt mầm ở-yên — dù chỉ một bài, hay đồng hành lâu hơn với vai trò writer hoặc editor.

mong sự chung tay từ bạn.

16/07/2026

sau chuỗi những ngày mưa dầm dề, mấy nay nắng đã về lại với Măng Đen.

buổi chiều, ai cũng kéo nhau ra ngồi sưởi nắng — mặt ngửa lên, mắt nhắm lại. Giữa hè, Măng Đen vẫn lạnh. Cái nắng hiếm hoi ở đây, ai cũng biết là không ở lại lâu.


chuyện trợ duyên — hàng tháng vẫn có những người bạn âm thầm gửi về cho nhà mộc, để ai yêu thích các hoạt động của mlf mà tài chính là rào cản thì vẫn có thể đến được.

hiện quỹ có thể hỗ trợ cho retreat ở-yên, hàm-dưỡng, an-vui và online retreat khai-tâm.

nếu bạn cần, cứ chia sẻ với nhà mộc nhé.

14/07/2026

… viết cho những ai ngại viết… thật.

/ chữ thật cần người thật /

Lắm lúc, dù là một người hay viết, nhưng tôi cũng từng thấy chênh vênh. Tự nhiên, ngồi hàng giờ trước trang giấy nhưng cũng chỉ viết được vài câu. Tôi tự hỏi, câu chữ của mình đã đi đâu mất rồi? Rồi cũng có lần, viết ra thật nhiều, nhưng khi đọc lại thấy mơ hồ rằng mình đang phụ bạc một điều gì đó nơi mình.

Mình đang không viết thật. Những câu chữ gọn ghẽ ấy vốn chỉ đi từ cái đầu xuống bàn tay. Nó không đi qua trái tim. Nó không cảm được cái nắng đang sưởi trên làn da khi tôi đang ngồi bên hiên mà viết. Nó không nghe được tiếng ve đang râm ran và bầu trời thì xanh lắm.

Có những thứ chữ, phải đi một vòng rất xa. Chúng vòng qua ký ức, đi qua những miền đất, đi qua cả những đêm không ngủ, đi qua một khoảng cách giữa hai chỗ ngồi. Trên dọc đường, chúng rơi rớt lại những tủn mủn, tiểu tiết và khi trở về trang giấy, mỗi chữ có một sức nặng: của những gì đã qua.

Chữ đã sống một đời sống, trước khi ở lại trên trang giấy.

Giờ đây, AI có thể viết ra những câu văn rất tròn trịa. Nhưng điều con người tìm kiếm nơi văn chương, chưa bao giờ là những câu văn đẹp. Người ta đọc, để gặp gỡ một con người. Một cuộc gặp gỡ không thấy hình, thấy dáng nhưng nghe được nhịp đập của một đời sống đằng sau chữ nghĩa. Có người đã vui như thế nào, đã mất mát ra sao. Mỗi câu văn chân thật tựa như một dấu chân còn ướt trên bờ cát. Ta biết, hẳn có ai đó đi vừa đi ngang qua.

Bao năm làm bạn với chữ, tôi nhận ra điều đẹp nhất trong một câu văn không nằm ở những con chữ, mà ở khoảng trắng giữa chúng. Ở đó có một nhịp ngập ngừng, một hơi thở chưa kịp thành lời, một điều người viết lặng lẽ giữ lại vì biết có những thứ càng nói càng xa. Tựa như khoảng lặng giữa hai tiếng chuông. Chính khoảng im ấy làm nên tiếng ngân.

Mỗi người đến với trang giấy bằng cả một đời đã sống. Có những niềm vui chưa kịp gọi tên, những nỗi buồn đã đi cùng mình nhiều năm, những giận hờn, tiếc nuối, những điều tưởng đã quên mà vẫn âm thầm ở đó. Chúng theo bàn tay mà đi vào con chữ. Chỉ một từ được đặt đúng chỗ cũng mang theo cả sắc trời. Người đọc, không hẳn khóc vì một áng văn hay, họ khóc vì bất chợt gặp lại chính mình trong một câu chữ của người khác. Điều mình đã mang theo bấy lâu, cuối cùng cũng có ai đó gọi thành tên.

•

Qua nhiều năm tập viết, tôi nhận ra điều ngăn con chữ đi ra không phải vì ta thiếu ngôn từ. Thường là vì giữa một rung động vừa khẽ nảy lên và lúc đặt bút, đã có quá nhiều thứ chen vào: nỗi sợ, sự kỳ vọng, những khuôn mẫu về một câu văn hay. Chẳng hạn, ta vừa bắt gặp những vệt nắng đang nhảy trên thảm cỏ. Chỉ một thoáng thôi, một điều gì đó lóe sáng trong ta. Nhưng ngay sau đó, tâm trí đã bắt đầu dò tìm một cách diễn tả cho thật đẹp. Nó lục lại những câu văn từng đọc, những mỹ từ tưởng rằng sẽ làm cho cảm xúc ấy trở nên sâu hơn.

Đến khi viết xuống, vệt nắng vẫn còn đó, nhưng người vừa nhìn thấy nó thì đã đi mất.

Dần dà, ta không còn viết từ nơi mình đang đứng nữa. Những điều cần được nói cứ lặng lẽ chìm xuống, như những hòn đá dưới đáy suối. Dòng nước vẫn chảy, nhưng mỗi ngày lại phải lách qua thêm một tảng đá. Đá càng nhiều, nước càng cuộn xiết.

Khi viết về cơn gió, tôi nhận thấy học viên thường viết như thế này: "một cơn gió mát lành thổi rì rào qua tán lá, làm những chiếc lá xoay tít lên không trung rồi đáp xuống…". Câu ấy thật ra đến từ những gì họ đã đọc, đã nghe… chứ không phải cơn gió của chính phút giây này.

Cơn gió thật, ngay lúc tôi đang ngồi viết những dòng này, lại khác. Trời hầm hập, lặng gió, không một chiếc lá đung đưa. Trời xanh thẳm một màu, không gợn bóng mây. Rồi từ đâu chẳng rõ, một cơn gió ùa tới, như thể ai đó đứng bên cạnh khẽ hà một hơi mát vào gáy, làm sởn cả tóc. Rồi chỉ trong tích tắc, nó lặn mất vào hư không.

Một cơn gió được nhớ lại. Một cơn gió vừa xảy ra. Giữa hai cơn gió ấy là khoảng cách giữa ký ức và sự sống.

/ vì sao viết thật lại khó /

Một khi chưa thành thật với mình, chữ chỉ là sự sắp đặt khéo léo của ngôn từ.

Người ta thường nghĩ rằng mình viết nhạt bởi thiếu kỹ thuật. Tôi lại nghĩ khác. Kỹ thuật chỉ giúp câu văn đứng được. Còn điều giúp nó sống, cần có một con người đang hiện diện. Kỹ thuật giống như học cách cầm chiếc bát cho vững. Còn trong bát có gì, điều ấy không ai rót hộ.

Văn phong cũng không phải thứ được tạo ra. Nó lộ ra khi người viết thôi gồng mình để viết giống một ai đó. Khi họ đủ can đảm ở lại với điều mình đang thấy, đang nghĩ, đang cảm, lúc đó chữ sẽ tự tìm được giọng nói của mình.

Khi người viết thôi trốn mình, chữ bắt đầu biết thở. Giữa hai câu văn cũng có một khoảng nghỉ, như một người ngồi lặng ngoài hiên, nghe gió, thấy tâm mình. Và khi lắng nghe kỹ, chúng còn có cả nhịp tim và hơi ấm nữa.

Tôi phải nói rằng, điều ngăn ta viết không phải là thiếu chữ. Mà trong lòng mỗi người đều có một tấm màn rất mỏng. Nó giữ lại những gì sống động nhất của phút giây này, và chỉ để lọt qua những điều an toàn. Viết, suy cho cùng, có lẽ là học cách làm cho tấm màn ấy mỏng dần.

Càng đi cùng con chữ, tôi càng ngờ rằng đến một lúc nào đó, chuyện luyện chữ không còn là chuyện của chữ nữa. Thuở đầu, tôi mở lớp này để dạy viết. Nhưng càng đi cùng học viên, tôi càng thấy điều đang được học không chỉ là viết. Người ta bắt đầu nhìn thấy những điều mình vẫn né tránh: một nỗi sợ, một điều còn khắc khoải, một niềm vui đã quên. Có khi viết chỉ là ngồi yên tới khi một người trong mình chịu bước ra. Ta rót một chén trà. Họ bắt đầu kể. Còn ta bắt đầu lặng lẽ ghi lại. Việc viết khi ấy, không còn là chuyện lắp ghép, ép từng con chữ nữa. Chúng được dâng lên từ thân thể, từ mọi thứ bên trong lẫn bên ngoài, để được đặt xuống, viết ra.

Lớp viết này, không đặt mục tiêu viết để chữa lành. Nhưng đúng là khi viết ở tầng sâu thì chữ và người không còn tách rời nhau. Tự nó mang lại điều ấy, như một tặng phẩm không cầu mà được. Tôi thấy nhiều bạn, đã hiểu mình hơn khi viết bằng cách này.

•

Ngoài kia trời vẫn hầm hập. Trang giấy vẫn trống. Cơn gió khi nãy đã lặn vào hư không, chẳng biết bao giờ trở lại. Nhưng nếu nó tới, liệu ta có đang ngồi đó, đủ yên, để nghe nó chạm vào gáy mình?